Boğaziçi Tıp Dergisi
BOĞAZİÇİ TIP DERGİSİ
ISSN: 2149-0287
TÜRKÇE   ENGLISH

Yıl: 2014 Cilt: 1 Sayı: 2 Sayfa: 60-65

OSTEOPOROTİK HASTALARDA D VİTAMİNİ DÜZEYİNİN DENGE VE MOBİLİTEYE ETKİSİNİN KISA FİZİKSEL PERFORMANS BATERİSİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

PINAR AKPINAR, KÜBRA NESLİHAN KURT, BETÜL SEVİNÇ, DUYGU GELER KÜLCÜ, FEYZA ÜNLÜ ÖZKAN, İLKNUR AKTAŞ

Amaç: Osteoporoz tanılı hastalarda serum 25 (OH) D vitamini’nin denge ve mobilite üzerine etkisini araştırmak.

Gereç ve Yöntem: İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Osteoporoz polikliniğine başvuran osteoporoz tanılı, 44-87 yaş arasındaki 60 hastanın demografik özellikleri, osteoporoz risk faktörleri, biyokimyasal kan testleri, serum 25 (OH) D vitamini düzeyleri kayıt edildi. Kemik mineral yoğunluğu (KMY), dual enerji x-ray absorbsiyometri (DEXA) ölçümüyle belirlendi. Hastaların fiziksel performansı kısa fiziksel performans baterisi (KFPB) ile değerlendirildi. KFPB; iki ayak duruşu, semi-tandem duruşu, tandem duruşunu içeren denge testi, 4 metre yürüme testi ve 5 kez kalkma testini içermektedir. Hastalar serum 25 (OH) D vitamin düzeyine göre 2 gruba ayrıldı. Serum 25 (OH) D vitamini düzeyi 15 ng/ml’nin altında olanlar Grup-1, üstünde olanlar Grup -2 olarak nitelendi.

Bulgular: Olguların %96.7’sini bayan hastalar oluşturmaktaydı. Hastaların yaş ortalaması 44 ile 87 arasında değişmekte olup ortalama 68.32±8.91 yıl idi. Lomber bölge L2-L4 KMY ortalaması 0.23±0.01 gr/cm², femur boyun KMY ortalaması 0.80±0.71 gr/cm², lomber bölge L2-L4 T skoru ortalaması -2.47±1.36, femur boyun T skoru ortalaması -1.83±1.01 saptandı. KFPB ortalaması 9.57±2.78 idi. Serum 25 (OH) D vitamini düzeyine göre grup 1’de 27, grup 2’de 24 olgu mevcuttu. Grup 1’deki hastalarda KFPB testi ve alt grupları olan denge testi ve 4 metre yürüme testi grup 2’ye göre daha düşük saptandı (p<0.05).

Sonuç: D vitamini iskelet kas hücrelerindeki vitamin D reseptörleri üzerine etki ederek, sayısız fizyolojik aktivitelere neden olur. Şiddetli vitamin D eksikliği kas güçsüzlüğü, proksimal miyopati ve kas atrofisine yol açar. Bu da hastalarda dengeyi bozarak düşme riskini arttırır. Kırık riski artmış olan osteoporotik hastalarda düşme riskinin artması, kırık riskini daha da arttıracaktır. Bu nedenle osteoporotik hastalarda D vitamin düzeyleri sadece kemik mineralizasyonu için değil, düşme riskinin önlenmesi açısından da yakından takip ve tedavi edilmelidir.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Vitamin D, Kısa Fiziksel Performans Baterisi, Osteoporoz, Denge

DETERMINATION OF THE EFFECTS OF VITAMIN D LEVEL ON BALANCE AND MOBILITY BY SHORT PHYSICAL PERFORMANCE BATTERY IN PATIENTS WITH OSTEOPOROSIS

Objective: To explore the effects of Vitamin D on balance and mobility of patients with osteoporosis.

Material and Methods: Sixty patients aged between 44-87 years recruited from osteoporosis outpatient clinic of Fatih Sultan Mehmet Education and Research Hospital. The demographic data, osteoporosis risk factors, 25 (OH) D vitamin levels and laboratory tests were reviewed. Short Physical Performance Battery (SPPB) consisting tests of balance, including time to walk 4 meters and time required to stand from a chair 5 times were administered to all participants. Bone mineral density (BMD) was measured by dual x-ray absorbsiometry (DEXA). Patients were categorized into two groups. Group-1 consists of patients with serum 25 (OH) D level lower than 15 ng/ml and group-2 consists of patients with serum 25 (OH) D higher than 15 ng/ml.

Results: 96.7% of the patients were women. Age of the 60 patients were between 44 and 87 with average of 68.32±8.91 years. The average level of lomber L2-L4 BMD, femur neck BMD, lomber L2- L4 T score, femur neck T score were 0.23±0.01, 0.80±0.71, -2.47±1.36, -1.83±1.01 gr/cm² respectively. The SPPB test average level was 9.57±2.78. There were 27 patients in group-1 and 24 patients in group-2. In group-2, patients had better SPPB test scores, balance test and time to walk 4 meters tests subscores than those of patients in group-1 (p<0.05).

Conclusion: Vitamin D also has receptors on musculoskeletal cells and has numerous physiological effects on musculoskeletal system. Severe vitamin D deficiency causes muscle weakness, proximal myopathy and muscle atrophy. This disturbes balance and increases the fracture risk of patients with osteoporosis whose fracture risk is already high. So, vitamin D levels should be evaluated in patients with osteoporosis not only for increasing the BMD but for decreasing the fracture risk.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Vitamin D, Short Physical Performance Battery, Osteoporosis, Balance

Tam Metin 126